Serwis Internetowy Portal Orzeczeń używa plików cookies. Jeżeli nie wyrażają Państwo zgody, by pliki cookies były zapisywane na dysku należy zmienić ustawienia przeglądarki internetowej. Korzystając dalej z serwisu wyrażają Państwo zgodę na używanie cookies , zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.

VII K 668/15 - wyrok z uzasadnieniem Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim z 2016-05-20

Sygn. akt VII K 668/15

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 20 maja 2016 roku

Sąd Rejonowy – w Piotrkowie Tryb. VII Wydział Karny w składzie:

Przewodnicząca: SSR Joanna Cisak-Nieckarz Protokolant: sekretarz sądowy Dawid Lesiakowski

przy udziale Prokuratora: Marcina Polaka

po rozpoznaniu w dniu 13.04.2016 roku, 20.05.2016 roku

sprawy A. S. (1) z d. J., c. M. i A. z d. S., ur. (...) w P. (...)

oskarżonej o to, że:

W dniu 13 grudnia 2013 r. w P. (...) woj. (...), działając wspólnie i w porozumieniu z A. S. (2), w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, w umowie kredytowej o numerze m. (...) (...)na zakup towarów i usług podała nieprawdziwe dane dotyczące A. S. (2) w postaci danych dotyczących faktu i wysokości osiąganych dochodów, a następnie umowę tą, zawierającą nieprawdziwe dane, za pośrednictwem swojej firmy (...) z siedzibą w R. przekazała do banku (...), dzięki czemu wyłudziła kredyt na zakup zestawu czyszczącego w łącznej kwocie 4066,58 zł na szkodę (...) Bank S.A. ul. (...), (...)-(...) W.

tj. o czyn z art. 297 § 1 kk w zb. z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk

-

oskarżoną A. S. (1) w miejsce zarzucanego jej czynu uznaje za winną tego, że działając wspólnie i w porozumieniu z inną osobą, której sprawę prawomocnie rozstrzygnięto w innym postępowaniu, w dniu 13 grudnia 2013 roku w P. (...)doprowadziła (...) Bank S.A. we W. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 4.200 złotych w ten sposób, że przedstawiła kredytodawcy (...) Bank S.A. we W. wniosek kredytowy i umowę o kredyt na zakup towarów i usług wraz z oświadczeniem kredytobiorcy A. S. (2) zawierającym nieprawdziwe dane co do sytuacji zarobkowej kredytobiorcy, a istotne dla oceny jego zdolności kredytowej, będący podstawą zawarcia umowy o kredyt na zakup towarów i usług nr (...) pomiędzy (...) Bank S.A. we W. a A. S. (2), dotyczącej sfinansowania zakupu zestawu czyszczącego oferowanego przez A. S. (1) w ramach działalności prowadzonej pod nazwą (...) z siedzibą w M., czym wyczerpała dyspozycję art. 297 § 1kk w zb. z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk i za to na podstawie art. 286 § 1 kk w zw. z art. 11 § 3 kk i art. 33 § 2 kk w zw. z art. 4 § 1 kk wymierza oskarżonej karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności i grzywny w liczbie 50 (pięćdziesiąt) stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 10 (dziesięć) złotych;

-

na podstawie art. 69 § 1 i 2 kk oraz art. 70 § 1 pkt 1 kk wykonanie orzeczonej wobec oskarżonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesza na okres próby 2 (dwóch) lat;

-

na podstawie art. 46 § 1 kk orzeka wobec oskarżonej A. S. (1) obowiązek naprawienia szkody w części poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonego (...) Bank S.A. we W. kwoty 2033,29 zł (dwa tysiące trzydzieści trzy złote dwadzieścia dziewięć groszy);

-

zasądza od oskarżonej na rzecz Skarbu Państwa kwotę 70 (siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu wydatków oraz kwotę 280 (dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem opłaty.

Sygn. akt VII K 668/15

UZASADNIENIE

A. S. (1) prowadziła działalność gospodarczą pod nazwą (...) z siedzibą w M., w ramach której zajmowała się sprzedażą bezpośrednią zestawów czyszczących. Sprzedawca współpracował z bankiem (...) S.A. we W., w zakresie udzielania kredytów na zakup towarów i usług.

/dowód: wyjaśnienia oskarżonej – k. 114v

zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa – k. 2/

W grudniu 2013 roku A. S. (2), za pośrednictwem sąsiadki - I. S., skontaktowała się z A. S. (1), informując że jest zainteresowana kredytem gotówkowym. Przekazała telefonicznie swoje dane z dowodu osobistego. A. S. (2) i A. S. (1) umówiły się w ten sposób, że A. S. (2) złoży wniosek o kredyt na zakup zestawu czyszczącego, towar przejmie i sprzeda A. S. (1), a gotówkę przekaże A. S. (2).

/dowód: zeznania świadka A. S. (2) – k. 22v, 103v, 104

wyjaśnienia świadka A. S. (2) – k. 43v, 47/

W dniu 13 grudnia 2013 roku doszło do spotkania A. S. (1) i A. S. (2). Spotkanie miało miejsce w samochodzie A. S. (1) w pobliżu (...) w P.. Tam A. S. (1) wypełniła druk wniosku i umowy o kredyt na zakup towarów i usług nr (...). W miejscu – dane wnioskodawcy dotyczące podstawowego źródła dochodu – A. S. (1) wpisała, iż kredytobiorca jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, poczynając od 15.10.2012r. , jako zbieraczka grzybów w firmie o nazwie U. (...) w M. (poczta M.), z miesięcznym wynagrodzeniem 1.400 złotych (netto).

/dowód: zeznania świadka A. S. (2) – k. 22v, 103-103v

wyjaśnienia świadka A. S. (2) – k. 43v-44, 47,

wniosek i umowa o kredyt – k. 27-28/

Faktyczna sytuacja majątkowa i zarobkowa A. S. (2) była znana A. S. (1). A. S. (2) informowała wskazaną, iż nigdzie nie pracuje utrzymuje się ze świadczeń z opieki społecznej. Miesięczne jej wpływy oscylują w granicach 1.000 złotych. A. S. (1) byłą pomysłodawczynią zapisu o zatrudnieniu A. S. (2) w pieczarkarni (...) w M. z dochodem na poziomie 1.400 złotych netto.

/dowód: zeznania świadka A. S. (2) – k. 103v/

A. S. (1) przekazała wniosek wraz z umową o kredyt na zakup towarów i usług – tutaj zakup zestawu czyszczącego kredytodawcy (...) Bank S.A. we W.. Po wpłynięciu dokumentacji do banku i pozytywnej decyzji kredytowej umowa została podpisana przez umocowanego pracownika banku. Z chwilą zawarcia umowy na rachunek kontrahenta (...) została przelana kwota odpowiadająca cenie wskazanego w umowie o kredyt zestawu czyszczącego.

/dowód: wyjaśnienia oskarżonej – k. 102, 102v

protokół przesłuchania świadka J. B. (1) – k. 15v-16/

Dane zawarte w oświadczeniu o źródłach dochodu kredytobiorcy były telefonicznie weryfikowane przez pracownika banku. A. S. (2) informacje te potwierdziła.

/dowód: zeznania świadka A. S. (2) – k. 104v/

Kredyt nie wymagał poręczycieli, ani zabezpieczenia. Istotne znaczenie da uzyskania kredytu jest oświadczenie, deklaracja lub zaświadczenie o źródle i wysokości dochodu. Bank na tej podstawie ustala płynność finansową kredytobiorcy oraz wysokość kredytu.

Kapitał kredytu wynosił 4.200 złotych. Kredyt miał być przeznaczony na zakup zestawu czyszczącego. Kredyt miał być spłacony w 47 miesięcznych ratach po 116,91 złotych do dnia 13.12.2017 roku. W dniu zawarcia umowy kredytobiorca nie dokonał wpłaty własnej.

Na poczet kredytu dokonano wpłat:

- w dniu 20.01.2014r. – kwoty 130,91 złotych;

- w dniu 14.02.214r. – kwoty 116,91 złotych, łącznie 247,82 złotych. Pozostały do zapłaty kapitał odpowiada kwocie 4.066,58 zł..

W dniu 13.05.2014r. dłużnik został powiadomiony o możliwości zerwania umowy kredytowej.

/dowód: wniosek i umowa o kredyt – k. 27-28

protokół przesłuchania świadka J. B. (1) – k. 15v, 16

pismo przedstawiciela pokrzywdzonego – k. 111/

A. S. (1) ma 49 lat . Legitymuje się wykształceniem podstawowym – z zawodu cukiernik. Jest rozwiedziona, nie ma nikogo na utrzymaniu. Utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w kwocie 1.300 złotych. Świadczy pracę w spółce (...) spółce z o.o. w P. (...)na stanowisku pomoc szwalni. Nie posiada majątku.

/dane podane przez oskarżonego do protokołu rozprawy- k. 101-101v/

A. S. (1) nie była karana:

/dane o karalności – k. 31/

Przesłuchiwana w charakterze podejrzanej A. S. (1) nie przyznała się do popełnienia zarzucanego jej czynu. Jak wyjaśniła, z A. S. (2) skontaktowała się na polecenie I. S.. Pani S. zdecydowała się na zakup czyścików. Nie wie czy kredytobiorca zamierzała je sprzedać, czy też z nich korzystać. Zakup był możliwy na raty. Oskarżona była u A. S. (2) przy ul. (...) i tam wypełniały dokumenty. Oskarżona spisała jej dane z dowodu osobistego, A. S. (2) podała informacje o swoim zatrudnieniu. Oskarżona myślała, że są one prawdziwe, nie musiała ich weryfikować. Następnie komplet dokumentów przekazała do sprawdzenia w banku. Bank wyraził zgodę na kredyt. Pieniądze przeszły na rachunek oskarżonej. Ta miała dać A. S. (2) towar. Była u kredytobiorcy z towarem, ale A. S. (2) oświadczyła, że to przemyślała i chce się wycofać. Bank nie zgodziłby się na takie wycofanie, z powodu upływu ponad 14 dni. Nie pamięta dlaczego zgłosiła się do zainteresowanej z towarem dopiero po upływie 14 dni. Zaproponowała oskarżonej, aby ta sprzedała towar, a kredytobiorca spłaci kredyt. Oskarżona wyraziła na to zgodę. Ostatecznie zatrzymała towar, a A. S. otrzymała od oskarżonej pieniądze na dwie raty, a następnie jeszcze 500 złotych. Nie oddała A. S. (2) ani pozostałych pieniędzy, ani towaru. Dodała, że w momencie spisywania wniosku nie wiedziała czy A. S. pracuje i jakie osiąga dochody. Wpisała ta, to zainteresowana dyktowała.

/wyjaśnienia oskarżonej - k. 38v-39/

Konfrontowana z A. S. (2), oskarżona wyjaśniła, że wskazaną zna z polecenia I. S., jako zainteresowaną kupnem czyścików. Nie pamięta kto podjął próbę kontaktu. Zaprzeczyła aby A. S. (2) informowała oskarżoną o braku zatrudnienia. Złożyła oświadczenie o zatrudnieniu w firmie (...).

/wyjaśnienia oskarżonej - k. 48/

Przesłuchiwana w charakterze oskarżonej A. S. (1) również nie przyznała się do popełnienia zarzucanego jej czynu. Skorzystała z prawa do odmowy składania wyjaśnień. Potwierdziła uprzednie. Uzupełniająco, po okazaniu wniosku o kredyt wraz z umową dodała, że przekazanie informacji do banku było wcześniej. Dokumentacje sporządzono już po weryfikacji przez bank. Kredyt odpowiadał cenie towaru, oferowanego przez oskarżoną do sprzedaży. Pieniądze z kredytu wpłynęły na jej rachunek bankowy. Oskarżona chciała wydać towar kredytobiorcy, ale ta chciała się wycofać. Z tego powodu nie doszło do wydania towaru. Na infolinie podała dane wskazane przez klienta. A. S. (2) powiedziała to, co zostało zapisane w umowie o kredyt, jeżeli chodzi o jej sytuację finansową. Po tym jak oskarżona dostała wezwanie na Policję dowiedziała się, że są to dane rzekomo nieprawdziwe. Dodała, że skoro zainteresowana chciała się wycofać, to sprzedała dwie czy trzy rzeczy, dała kredytobiorcy pieniądze na ratę, a później jeszcze 500 złotych, po sprzedaniu rzeczy. Nie mogła skontaktować się z A. S. (2).

Jak nadto dodała oskarżona, pieniądze które wpłynęły na jej konto były przeznaczone na pokrycie towaru zamówionego dla A. S. (2). Towar został zamówiony po otrzymaniu pieniędzy. Nie pamięta kiedy towar przyszedł, ani kiedy go zamawiała. Jest w posiadaniu towaru na ponad 3.000 złotych. Dała kredytobiorcy najpierw 150 złotych, później 500 złotych. Pieniądze z banku wydała na zakup towaru. Pieniędzy nie posiadała, „została z towarem”.

Jak nadto wyjaśniła oskarżona – na pytania obrońcy - z A. S. (2) spotkała się przed 13 grudnia. Przed popisaniem umowy uzyskała akceptację banku, to mogło być 2-3 dni przed popisaniem umowy. Na pokazie A. S. (2) wyraziła zainteresowanie kupnem towaru, który oskarżona prezentowała i wtedy zainteresowana przekazała oskarżonej informacje o dochodach i zatrudnieniu. To nie było w formie dokumentu. Po przekazaniu danych, oskarżona powiedziała zainteresowanej, iż przekaże je na infolinię, jeżeli będzie zgoda bank zadzwoni celem potwierdzenia danych. Dokument był sporządzony , spisany wniosek, po tym jak bank udzielił zgody. Wniosek podpisała A. S. (2). Dane dotyczące sytuacji finansowej oskarżona pisała we wniosku. To było na pokazie, musiała mieć wtedy te dane i było to przed podpisaniem umowy. Jak dalej wyjaśniła oskarżona, zadzwoniła do A. S. (2), że ma zgodę na zakup, musi podpisać wniosek. Na ogół 3-4 dni od podpisania umowy następuje przelew gotówki. Oskarżona kupiła towar, zamówiła i chciała skontaktować się z A. S. (2), aby jej ten towar przekazać. Nie udało się z nią skontaktować. Dopiero po jakimś czasie pomyślała, że może tam pojechać, bo miała adres. Nie pamięta kiedy udało jej się skontaktować z kredytobiorcą, to było po jakimś czasie. Wówczas zainteresowana powiedziała, że chciałaby się wycofać. Nie można było wniosku anulować, bo było powyżej 14 dni. A. S. (2) nie oświadczyła, że dane z oświadczenia nie polegają na prawdzie.

/wyjaśnienia oskarżonej - k. 101v-103/

Sąd dokonał następującej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i zważył, co następuje:

Wyjaśnieniom oskarżonej należy przyznać walor wiarygodnych w zakresie w jakim wskazuje, że:

- prowadziła działalność gospodarczą pod nazwą (...) z siedzibą w M.,

- wypełniła druk wniosku i umowy o kredyt na zakup towarów na nazwisko A. S. (2),

- opisane wyżej dokumenty przedstawiła kredytodawcy (...) Bank S.A. we W.,

- kwota kredytu wpłynęła na rachunek bankowy oskarżonej,

- wskazana nie przekazała kredytobiorcy zestawu czyszczącego – przedmiotu sprzedaży w systemie ratalnym (kredytowym),

- wpłaciła pierwsza ratę kredytu zaciągniętego przez A. S. (2) i przekazała wskazanej kwotę 500 złotych.

Powyższym wyjaśnieniom oskarżonej należy przyznać walor wiarygodnych, albowiem są logiczne i rzeczowe, znajdują potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym, a wskazać należy tak zeznania świadka A. S. (2), jak i dokument w postaci wniosku i umowy o kredyt, jak również protokół przesłuchania świadka J. B. (1).

Przechodząc do protokołu przesłuchania świadka J. B., ten opisał:

a/ procedury traktujące o kredytach na zakup towarów i usług:

- pozyskiwanie klienta przez współpracującego z bankiem sprzedającego podczas organizacji pokazu,

- weryfikację przez wskazanego danych osobowych potencjalnego klienta,

- podpisanie wniosku i umowy i ich przedstawienie przez pracownika punktu sprzedaży (...),

- po pozytywnej decyzji kredytowej – podpisanie umowy przez uprawnionego pracownika banku i przesłanie umowy pocztą na adres kredytobiorcy,

- przekazaniu gotówki na rachunek sprzedającego – tutaj (...);

b/ znaczenia oświadczenia o źródle dochodu i jego wysokości składane przez kredytobiorcę;

c/ dane z umowy o kredyt zawartej z A. S. (2), przy czym zostały zaczerpnięte z bazy komputerowej banku.

Relacji tej nie można odmówić przymiotu wiarygodnej. Świadek zeznaje co do okoliczności znanych mu z tytułu obowiązków zawodowych, zasadniczo co do procedur obowiązujących przy zawieraniu tego typu kredytów – na zakup towarów i usług. W zakresie w jakim świadek odnosi się do umowy będącej przedmiotem zainteresowania w tej sprawie, przytaczane przez wskazanego okoliczności wynikają głównie z treści samej umowy. W ich świetle wiarygodnie brzmi oświadczenie oskarżonej o przedstawieniu wniosku i umowy o kredyt kredytodawcy, w ramach współpracy oskarżonej ze wskazanym bankiem.

Nie mogą ostać się natomiast te wyjaśnienia oskarżonej, w których wskazana odnosi się do okoliczności istotnych z punktu widzenia jej odpowiedzialności karnej, podnosząc, iż:

- przedmiotem kredytowania był zakup zestawu czyszczącego, którego prezentacja miała miejsce w mieszkaniu A. S. (2),

- dane istotne dla weryfikacji zdolności kredytowej A. S. (2) przekazała zainteresowana, czyli kredytobiorca, oskarżona danych tych nie weryfikowała, nie ma takiego obowiązku,

- zamierzała przekazać kredytobiorcy zakupiony zestaw czyszczący.

Wyjaśnienia oskarżonej w wskazanym wyżej zakresie pozostają w opozycji do zeznań oraz wyjaśnień A. S. (2) – tutaj kredytobiorcy. Podkreślić należy, iż oskarżonej stawiany jest zarzut działania wspólnie i w porozumieniu z A. S. (2). W orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz sądów apelacyjnych już wielokrotnie wyrażano pogląd, że „pomówienie” także może być uznane za podstawę ustaleń faktycznych w sprawie, pod warunkiem, że jest jasne, konsekwentne, a nadto zostanie wykazanie, że takie wyjaśnienia i zeznania są logiczne i nie wykazują cech nieprawdopodobności (vide: wyrok SN z dnia 28.11.1978 r., VI KRN 246/78, OSNPG 1979/4/64, wyrok SN z dnia 17.10.006 r., WA 28/06, OSNwSK 2006/1/1964). Dowód z pomówienia podlega ocenie na równi z innymi dowodami. Może być dowodem winy, o ile jest logiczny, stanowczy, konsekwentny, zgodny z logiką wypadków, podkreśla się nadto, że nie stanowi przerzucenia winy na inną osobę, czy umniejszaniu własnej odpowiedzialności (wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 15.05.2014r., II AKa 59/14.). Co więcej dowód z obciążających wyjaśnień współoskarżonego, choćby jedyny w sprawie, nie traci przez to na swej wartościowości, jest to jednak dowód wymagający przenikliwości przy jego ocenie i weryfikacji (postanowienie SN z dnia 07.05.2014r., II KK 81/14, Prok.i Pr.-wkł. 2014/9/7). Należy podzielić także ten pogląd wyrażony przez Sąd Apelacyjny w Krakowie (wyrok z dnia 03.04.2014r., II AKa 27/14), że kontrola dowodu z wyjaśnień współoskarżonego (w praktyce zwanych "pomówieniami", niezbyt trafnie ze względu na analogię z jedną z form przestępczego zniesławienia), a zresztą każdego dowodu osobowego, polega na sprawdzeniu, /1/ czy informacje tak uzyskane są przyznane przez pomówionego, /2/ czy są potwierdzone innymi dowodami, choćby w części, /3/ czy są spontaniczne, złożone wkrótce po przeżyciu objętych nimi zaszłości, czy też po upływie czasu umożliwiającego uknucie intrygi, /4/ czy pochodzą od osoby bezstronnej, czy też zainteresowanej obciążeniem pomówionego, /5/ czy są konsekwentne i zgodne co do zasady oraz szczegółów w kolejnych relacjach składanych w różnych fazach postępowania, czy też zawierają informacje sprzeczne, wzajemnie się wykluczające bądź inne niekonsekwencje, /6/ czy pochodzą od osoby nieposzlakowanej, czy też przestępcy, zwłaszcza obeznanego z mechanizmami procesu karnego, /7/ czy udzielający informacji sam siebie również obciąża, czy też tylko przerzuca odpowiedzialność na inną osobę, by siebie uchronić przed odpowiedzialnością.

Odnoszą to zeznań i wyjaśnień A. S. (2) wskazana, bez względu na etap postępowania i rolę procesową jaką na danym etapie postępowania przyjmuje, konsekwentnie, jednoznacznie i stanowczo podkreśla, że była zainteresowana kredytem gotówkowym. Znajdowała się w trudnej sytuacji finansowej. Kredy miał być „załatwiony przez A. na lewo”. Dochód wskazany w oświadczeniu, jak i jego źródło były fikcyjne. Tak wskazała A. S. (2) w toku pierwszego przesłuchania, występując w sprawie w charakterze świadka. W toku kolejnego przesłuchania, już po przedstawieniu zarzutu, A. S. (2) podała, iż umówiła się z A. S. (1), w ten sposób, że złoży wniosek o kredyt na zakup zestawu czyszczącego, ten przejmie i sprzeda A. S. (1), a pieniądze przekaże A. S. (2). W ten sposób wskazana wytłumaczyła, co kryje się pod użytym uprzednio pojęciem „załatwienia kredytu na lewo”. Potwierdziła, że podała nieprawdziwe dane w oświadczeniu o źródłach i wysokości dochodu, uzupełniając, iż wniosek wypełniła wspólnie z A. S. (1), godząc się na wpisanie fikcyjnych danych, bo przecież liczyła na to, że otrzyma od A. S. gotówkę. Sekwencja zdarzeń, udział A. S. (1) w procederze świadek opisuje podobnie na wskazanych etapach postępowania, nie umniejsza przy tym własnej roli, przyznaje się do zarzucanego jej występku, wyraża gotowość dobrowolnego poddania się karze. Co więcej, po prawomocnym rozstrzygnięciu przez Sąd Rejonowy wP. wyrokiem z dnia (...) w sprawie (...)o udziale wskazanej w zdarzeniu, przypisaniu występku oszustwa i wymierzeniu kary, A. S. (2) prezentuje w postępowaniu – prowadzonym aktualnie wyłącznie przeciwko A. S. (1) – analogiczną postawę. Z tą samą konsekwencją wskazuje, iż jej oświadczenie o dochodach (źródle, wysokości) nie jest prawdziwe, a A. S. (1) miała tego świadomość. A. S. (2) dopiero na tym etapie postępowania, tj. w sytuacji kiedy jej odpowiedzialność prawnokarna jest już prawomocnie rozstrzygnięta, jednoznacznie stawia oskarżoną na pozycji pomysłodawcy zapisu o miejscu zatrudnienia i wysokości dochodu. Tym samym hipoteza o przeniesieniu odpowiedzialności za zdarzenie na oskarżoną, kosztem własnej odpowiedzialności podlega dyskwalifikacji. Co do zobowiązania cywilnoprawnego wobec banku – A. S.nie jest nim zainteresowana, bezkrytycznie podkreśla, że straciła nim zainteresowanie, nie odbiera korespondencji – bo zmieniła miejsce zamieszkania. Postawa ta budzi zastrzeżenia w relacjach kredytodawca-kredytobiorca, ale w realiach tej sprawy tylko utwierdza w prezentowanej wyżej ocenie zeznań i wyjaśnień A. S. (2), której nie można przypisać działania w celu obciążania osoby trzeciej dla osiągnięcia korzyści własnej. Wskazana zdaje się takiej nie dostrzegać. W nawiązaniu do cytowanych wyżej rozważań Sądu Apelacyjnego w Krakowie co do oceny dowodu z „pomówienia”, podkreślić należy nadto, iż A. S. (2) była uprzednio osobą niekaraną, a tym samym nieobeznaną z ewentualnymi możliwościami „manewrowania” i „manipulowania” dowodami i takiej też motywacji nie można jej przypisać, bo nie wskazuje na to żaden dowód, ani sama treść jej przekazu.

Nie można pominąć, iż w relacjach A. S. (2) pojawiają się drobne nieścisłości co do terminu, w jakiem dowiedziała się o przyznaniu kredytu, ale te wynikają z upływu czasu, sposobu przesłuchania. Wątpliwości budzą zaś zeznania świadka złożone na rozprawie w zakresie w jakim świadek odnosi się do udziału I. S. w procederze „współpracy” między A. S. (2) a A. S. (1), poza faktem przytaczanym przez wszystkie osoby przesłuchane w tej sprawie, iż kontakt z oskarżoną świadek A. S. nawiązała za pośrednictwem I. S.. Kategoryczne stanowisko I. S. budzi wątpliwości, tak w kontekście relacji A. S. (2) złożonych w postępowaniu przygotowawczym, jak i w postawy świadka I. S. na rozprawie. Tutaj podkreślić należy rolę, znaczenie zasady bezpośredniości. Świadek I. S. prezentuje oburzenie z powodu wezwania na rozprawie, kategorycznie podkreśla, iż nie ma w sprawie nic do powiedzenia, nic nie wie o kredycie, zgłaszała do A. S. (2) pretensje, iż została wskazana jako świadek. Ostatecznie na rozprawie, A. S. (2) konfrontowana z I. S. potrzymała relację złożoną w charakterze podejrzanej co do udziału I. S. w zdarzeniu. Zachowanie I. S. na rozprawie pozwala zrozumieć zmienną postawę świadka A. S. (2) w zakresie w jakim traktuje o udziale I. S.. Nie zmienia to jednak oceny jej postawy i relacji co do roli A. S. (1) w procederze opisanym w zarzucie. Należy nadto podkreślić, że zeznania i wyjaśnienia A. S. (2) są też logiczne i rzeczowe w kontekście faktu przyznanego przez oskarżoną, iż towar (którego cena miała być przedmiotem kredytowania), nie został nigdy kredytobiorcy wydany. Oskarżona podaje przy tym rozmaite powody, na wyjaśnienie tego zaniechania:

- wycofanie się kredytobiorcy a zarazem nabywcy,

- opóźnienie w dostawie towaru, uniemożliwiające złożenie oświadczenia o odstąpieniu od umowy o kredyt, przy czym jednocześnie oskarżona wskazuje, że nie pamięta kiedy towar został nabyty,

- trudności z nawiązaniem kontaktu z kredytobiorcą A. S. (2).

Już fakt ewolucji wyjaśnień oskarżonej co do wskazanej kwestii nakazuje traktować je ostrożnie. Z drugiej strony oświadczenie A. S. (2) jest w tym względzie stanowcze i jednoznaczne, zainteresowane umówiły się, że wskazana zawnioskuje o kredyt na zakup towaru, ten sprzeda A. S. (1), a gotówkę przekaże kredytobiorcy, bo tym (tj. gotówką) była zainteresowana A. S. (2). Ten przekaz jawi się jako prawdopodobny.

Stąd też opierając się o tak zgromadzony materiał dowodowy Sąd przypisał oskarżonej popełnienie czynu polegającego na tym, że działając wspólnie i w porozumieniu z inną osobą w dniu 13 grudnia 2013 r. w P. (...) doprowadziła (...) Bank S.A. we W. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 4.200 złotych w ten sposób, że przedstawiła kredytodawcy (...) Bank S.A. we W. wniosek kredytowy i umowę o kredyt na zakup towarów i usług wraz z oświadczeniem kredytobiorcy A. S. (2) zawierającym nieprawdziwe dane co do sytuacji zarobkowej kredytobiorcy, a istotne dla oceny jego zdolności kredytowej, będący podstawą zawarcia umowy o kredyt na zakup towarów i usług nr (...)pomiędzy (...) Bank S.A. we W. a A. S. (2), dotyczącej sfinansowania zakupu zestawu czyszczącego oferowanego przez A. S. (1) w ramach działalności prowadzonej pod nazwą (...)z siedzibą w M., czym wyczerpała dyspozycję art. 297 § 1 kk w zb. z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk.

Istota przestępstwa określonego w art. 286 § 1 KK, jako doprowadzenie do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem, sprowadza się do trzech wymienionych w tym przepisie sposobów:

- wprowadzenie w błąd,

- wyzyskanie błędu,

- wyzyskanie niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania. Jeżeli chodzi o dwa pierwsze sposoby działania, to zawsze przy ich stosowaniu warunkiem zrealizowania skutku jest błąd po stronie pokrzywdzonego. Może to być błąd co do osoby, błąd co do rzeczy, błąd co do zjawiska lub zdarzenia. W sytuacji wprowadzenia w błąd sprawca wywołuje w świadomości pokrzywdzonego fałszywe wyobrażenie /rozbieżność między rzeczywistością/, zaś w przypadku wyzyskania błędu ta rozbieżność już istnieje, a sprawca nie koryguje jej, lecz korzysta z tego błędu dla uzyskania przez siebie, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, niekorzystnej dla pokrzywdzonego decyzji majątkowej (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 02 grudnia 2002 roku sygn. akt. IV KKN 135/00).

Przepis art. 286 § 1 k.k. nie wymaga, aby dla wprowadzenia w błąd sprawca podejmował szczególne czynności, polegające na działaniu podstępnym lub chytrym. Dla uznania, iż mamy do czynienia z wprowadzeniem w błąd, wystarczające jest każde, jakiekolwiek działanie, które może doprowadzić do powstania błędnego wyobrażenia o rzeczywistości u osoby rozporządzającej mieniem (vide: wyrok SN z 26 czerwca 2003 r., V KK 324/02, LEX nr 80291). Wprowadzenie w błąd dotyczyć musi natomiast istotnych okoliczności danej sprawy, które mogą mieć wpływ na podjęcie decyzji o rozporządzeniu mieniem. Innymi słowy, działanie mające na celu wywołanie błędu odnosić się musi do okoliczności powodującej, że rozporządzenie mieniem ma charakter niekorzystny (vide wyrok SN z 28 czerwca 2000 r., III KKN 86/98, OSP 2001, z. 1, poz. 10; wyrok SN z 30 sierpnia 2000 r., V KKN 267/00, OSP 2001, z. 3, poz. 51).

Występek opisany w art. 286 § 1 kk jest przestępstwem skutkowym. Skutkiem działania sprawcy jest rozporządzenie przez pokrzywdzonego mieniem. Jak podnosi się w literaturze przedmiotu, pojęcie "rozporządzenia mieniem" rozumieć należy na gruncie art. 286 § 1 kk autonomicznie. Przez rozporządzenie mieniem rozumieć należy wszelkie czynności prowadzące do zmiany stanu majątkowego, w szczególności zmiany we władaniu mieniem (por. W. Cieślak, Rozporządzenie mieniem jako znamię wymuszenia rozbójniczego, s. 53; T. Oczkowski, Oszustwo jako przestępstwo majątkowe i gospodarcze, s. 65). Rozporządzenie mieniem może nastąpić we wszelkich formach przewidzianych przez przepisy prawa, a więc zarówno takich, które przyjmują postać czynności rozporządzających w rozumieniu prawa cywilnego, jak i takich, które sprowadzają się do czynności zobowiązujących lub czynności zobowiązująco-rozporządzających. Odnosząc się do pojęcia rozporządzenia mieniem SN stwierdził, że "rozporządzenie mieniem w rozumieniu art. 264 k.k. z 1932 r. nie oznacza jedynie dyspozycji o skutkach rzeczowych; wystarczy nawet rozporządzenie o skutkach obligacyjnych " (Zbiór Orzeczeń Sądu Najwyższego Izby II Karnej 1932, nr 11, poz. 215).

Działanie sprawcy znamionuje nadto określony cel – osiągnięcie korzyści majątkowej. Dla realizacji znamienia działania w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, sprawca bynajmniej nie musi dążyć do przywłaszczenia mienia stanowiącego przedmiot oszukańczych zabiegów, wystarczy, że zamierza osiągnąć korzyść majątkową wynikającą z niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez osobę czy inny podmiot wprowadzony w błąd (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 sierpnia 2002 roku sygn. akt III KK 230/02).

Przenosząc powyższe rozważania natury teoretyczno prawnej na grunt przedmiotowej sprawy. Nie ulega wątpliwości, że w oświadczeniu o źródłach dochodu i jego wysokości A. S. (2), za akceptacją, a wręcz sugestią oskarżonej A. S. (1) podała dane nieprawdziwe. Zgromadzony materiał dowodowy wskazuje na istotną rolę oświadczenia, w oparciu o które bank ustala płynność finansową kredytobiorcy oraz wysokość kredytu. Oświadczenie to, jako integralna część wniosku zostało przedstawione przez oskarżoną kredytodawcy, w efekcie czego bak udzielił A. S. (2) kredytu w kwocie 4.200 złotych (kapitał).

Oskarżona działała wspólnie i w porozumieniu z A. S. (2). Przy czym dla przypisania współsprawstwa nie jest konieczne własnoręczne realizowanie znamion czynu zabronionego przez każdą z osób wspólnie i w porozumieniu dokonujących przestępstwa. Nie jest zatem istotne jakie konkretne czynności podjęli poszczególni sprawcy, skoro każdy z nich realizował swoim zachowaniem jakąś część tych znamion składających się na opis czynu zabronionego. Suma tych zachowań stanowi natomiast pełną realizację znamion określonego typu czynu zabronionego. Skoro zaś działali wspólnie i w porozumieniu, należy interpretować to jako współsprawstwo, którego istotą jest „oparte na porozumieniu współdziałanie dwóch lub więcej osób, z których każda obejmuje swoim zamiarem realizację całości znamion czynu przestępnego. To porozumienie jest tym szczególnym elementem podmiotowym, który zespalając zachowania się poszczególnych osób, pozwala przypisać każdej z nich tę akcję sprawczą, którą przedsięwzięła inna osoba współdziałająca w popełnieniu przestępstwa (OSNKW 1972/3/54). Porozumienie może nastąpić chociażby w sposób dorozumiany, najpóźniej w momencie realizacji zadań sprawczych. (postanowienie SN z dnia 05.05.2003 r., V KK 346/02, LEX nr 78912, wyrok S.Apelacyjnego w Łodzi z dnia 14.10.1998 r., II AKa 15/98, Prok. I Pr. 1999/7-8/25, wyrok S.Apelacyjnego w Katowicach z dnia 30.12.2004 r., II AKa 435/04, LEX nr151782).

Wina oskarżonej co do występku oszustwa została udowodniona. Oskarżona działała umyślnie z zamiarem bezpośrednim (w celu osiągnięcia korzyści majątkowej), podejmując działania opisane w zarzucie zamiar swój zrealizowała.

Oskarżona jest osobą zdatną do zawinienia, ze względu na wiek, jak i poczytalność. Oskarżona jest zdolna do rozpoznania bezprawności swojego czynu, znajduje się w sytuacji, która nie wyklucza możliwości dania posłuchu normie prawnej. W realiach tej sprawy nie zachodzą okoliczności wyłączające bezprawność czynu oskarżonej lub jej winę.

Przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości zarzucanego oskarżonej czynu, który uznano za znaczny, Sąd wziął pod uwagę rodzaj i charakter naruszonego dobra, rozmiary wyrządzonej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynów, jak również postać zamiaru i motywację sprawcy.

Kary w wymiarze 8 miesięcy pozbawienia wolności oraz 50 stawek dziennych grzywny są adekwatne do stopnia winy oskarżonego oraz stopnia społecznej szkodliwości jej czynu, a uwzględniają:

a/ jako okoliczności obciążające:

-

działanie w warunkach współsprawstwa,

-

wysokość szkody;

b/ jako okoliczności łagodzące:

- uprzednia niekaralność.

W ocenie Sądu nie ma podstaw do izolacyjnego oddziaływania na postawę oskarżonej, a wystarczającym jest surowe napiętnowanie jej występku, a przemawia za tym przede wszystkim fakt jej uprzedniej niekaralności. Stąd też Sąd wymierzył oskarżonej karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 2 lat. Okres ten pozwoli na weryfikację pozytywnej prognozy kryminologicznej postawionej wobec oskarżonej. Kara ta w połączeniu z efektywnie zastosowaną sankcją w postaci grzywny powstrzyma oskarżoną od popełnienia w przyszłości przestępstw, a w społeczeństwie wzmocni przekonanie o skuteczności udzielonej przez państwo ochrony prawnej.

Należy zaznaczyć, że wśród zastosowanych wobec oskarżonej sankcji, kara grzywny podlega efektywnemu wykonaniu, stanowi zatem realną dolegliwość, jaka dotknie sprawcę pozostawiając go w przekonaniu negatywnej oceny czynu, których się dopuścił.

Przy kształtowaniu wysokości grzywny (jednej stawki dziennej na kwotę 10 zł) Sąd miał na uwadze treść art. 53 § 2 kk i 33 § 3 kk, a w szczególności to, że oskarżona posiada stałe wpływy z tytułu wynagrodzenia za pracę.

Ponieważ pokrzywdzony – poprzez umocowanego reprezentanta - złożył wniosek o naprawienie szkody (k. 2, 5), Sąd orzekł w myśl art. 46 § 1 kk zobowiązując oskarżoną do częściowego naprawienia szkody. Rozstrzygnięcie o częściowym naprawieniu szkody podyktowane jest faktem, iż oskarżonej stawiany jest zarzut działania w warunkach współsprawstwa, a popełnienie czynu zabronionego było możliwe w realiach tej sprawy tylko w warunkach aktywności tak oskarżonej A. S. (1), jak i A. S. (2), co do której zapadło już prawomocne rostrzygnięcie. Zakres obowiązku określone na 50 % wartości szkody (tj. pozostałego do zapłaty kapitału). Popełnienie przestępstwa w formie współsprawstwa zobowiązuje do określenia zakresu obowiązku jej naprawienia. Powinno to nastąpić w postaci solidarnego zobowiązania współsprawców do naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody, choć nie można też wykluczyć sytuacji, w których bardziej uzasadnione będzie orzeczenie środka karnego przewidzianego w art. 46 § 1 k.k., np. w częściach równych lub pro rata parte ( wyrok SN z dnia 17.07.2014r., III KK 55/14, LEX nr 1495944). W realiach tej sprawy zasadne jest rozłożenie obowiązku naprawienia szkody w częściach równych, a w konsekwencji zobowiązanie oskarżonej do zapłaty na rzecz pokrzywdzonego kwoty 2.033,29 zł..

W oparciu o treść art. 626 § 1 kpk w zw. z art. 618 § 1 kpk, art. 616 § 2 kpk, art. 627 kpk Sąd zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 70 złotych tytułem zwrotu wydatków:

-

opłaty przewidzianą za udzielenie informacji z rejestru skazanych,

-

ryczał za doręczenia korespondencji w postępowaniu przygotowawczym oraz sądowym (§ 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym /Dz. U. Nr 108, poz. 1026 z późn. zm./).

Opłatę w wysokości po 280 złotych wymierzono na podstawie art. 627 kpk i art. 2 ust 1 pkt 3 i art. 3 ust 1 Ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych (tekst jednolity Dz. U. z 1983 roku , Nr 49, poz. 223 z późn. zm.).

Dodano:  ,  Opublikował(a):  Dorota Wojnarowska
Podmiot udostępniający informację: Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim
Data wytworzenia informacji: